Company logo

Novine u poreskom postupku

Krajem novembra 2020. usvojene su izmene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji1 (u daljem tekstu: ZPPPA) čiji su osnovni ciljevi da stvore pravni osnov za obuhvat otvorenih investicionih fondova odn. alternativnih investicionih fondova sistemom oporezivanja, pojednostave poreski postupak kao i da poboljšaju elektronsku komunikaciju između poreskih organa i poreskih obveznika.

Kao najinteresantije izmene i novine izdvajamo:

Nova kategorija poreskih obveznika

Otvoreni investicioni fondovi, odn. alternativni investicioni fondovi koji nemaju svojstvo pravnog lica a koji su upisani u registar u skladu sa zakonom (dalje: Fond), stiču svojstvo poreskog obveznika sa pravima i obavezama propisanim za postojeće poreske obveznike (fizička i pravna lica). Poreske obaveze Fonda, iz njegove imovine, ispunjavaće društvo za upravljanje fondovima, kao i prilikom raspuštanja, odnosno prestanka fonda. Fond je dužan da se registruje i dobije PIB, da podnosi poreske prijave, ispunjava poreske obaveze, itd. Prijavu za registraciju Fond podnosi sedištu Poreske uprave preko društva za upravljanje fondom u roku od pet dana od upisa u propisani registar, a dokaz o registraciji neophodan je za otvaranje računa u banci.

Dostavljanje poreskog akta, odnosno poreskog upravnog akta fondu vršiće se na adresu sedišta društva za upravljanje fondom, odn. na posebnu adresu za prijem registrovanu u APRu, a poreski akt će se smatrati dostavljenim po pravilima dostavljanja tom licu.

Nemogućnost registracije sticanja udela, odn. akcija za vreme trajanja zabrane

Zakonom je precizirano da APR neće moći da izvrši registraciju sticanja udela ili akcija u privrednim subjektima, kada se kao osnivač upisuje pravno lice ili preduzetnik nad kojim je uspostavljena mera zabrane sticanja i osnivanja novih privrednih subjekata, tokom postupanja u poreskom postupku.

Odlaganje plaćanja usred vanrednih događaja

U cilju ublažavanja ekonomskih posledica prouzrokovanih pandemijom, višom silom, odnosno drugim vanrednim događajem nastalim u toku kalendarske godine, uvedena je mogućnost odobravanja odlaganja plaćanja dugovanog poreza, odnosno nedospelih poreskih obaveza na način i pod uslovima koje utvrdi Vlada, s tim da će se ovo pravilo primenjivati od 2020. kao kalendarske godine u kojoj su izmene ZPPPA stupile na snagu (retroaktivno). Ove odredbe primenjuju se i na poreske obaveze koje su dospele do dana stupanja na snagu izmena ZPPPA, te na poreske obaveze obuhvaćene sporazumima i rešenjima o odlaganju plaćanja, a koji su odobreni do dana stupanja na snagu ovih izmena.

Davanje umesto plaćanja (zamena ispunjenja)

Ubuduće će poreska obaveza, izuzetno, moći da bude namirena davanjem umesto plaćanjem (odnosno zamenom ispunjenja), pod uslovom da prelazi iznos od 50.000 dinara, kao i da postoji interes Republike Srbije za sticanje imovine kojom se vrši ispunjenje, a pod uslovima koje utvrdi Vlada.

Podnošenje elektronskih zahteva Poreskoj upravi

Počev od 1. januara 2021. uvodi se mogućnost za poreske obveznike da elektronskim putem, preko portala Poreske uprave, dostavljaju zahteve u vezi ostvarivanja prava iz poreskopravnog odnosa propisanog ZPPPA (pre svega zahteve za povraćaj i preknjižavanje više ili pogrešno plaćenog poreza, zahteve za odlaganje plaćanja dugovanog poreza i slično), a u cilju efikasnijeg postupanja poreskog organa po zahtevima poreskih obveznika i pojednostavljivanja komunikacije.

Izmene u kaznenim odredbama

Izvršeno je preciziranje prekršajnih kazni u skladu sa izmenama ZPPPA i propisano je novo krivično delo poreske prevare u vezi sa porezom na dodatu vrednost gde je objektivni uslov inkriminacije povećan u odnosu na dosadašnji i utvrđuje se za period od 12 meseci, a ne za poreski period za koji se utvrđuje obaveza za porez na dodatu vrednost.

Ovo krivično delo čini lice koje - u nameri da on ili drugo lice, u prethodnih 12 meseci ostvari pravo na neosnovani povraćaj PDV-a ili poreski kredit kod PDV-a - podnese jednu ili više poreskih prijava poreza na dodatu vrednost neistinitog sadržaja, a iznos povraćaja odn. poreskog kredita prelazi milion dinara, kao i lice koje - u nameri da on ili drugo lice, u prethodnih 12 meseci potpuno ili delimično izbegne plaćanje PDV-a - ne podnese jednu ili više poreskih prijava poreza na dodatu vrednost, podnese jednu ili više poreskih prijava poreza na dodatu vrednost neistinitog sadržaja ili koje, u istoj nameri, na drugi način izbegne plaćanje PDV-a, a iznos poreza čije se plaćanje izbegava prelazi milion dinara.

Težina sankcije (novčana kazna i kazna zatvora) zavise od visine iznosa povraćaja poreza na dodatu vrednost, poreskog kredita odn. iznosa PDV-a čije se plaćanje želi izbeći. Pored navedenih sankcija, fizičkom licu, preduzetniku i odgovornom licu u pravnom licu – poreskom obvezniku, izriče se i mera bezbednosti zabrane vršenja poziva, delatnosti i dužnosti u trajanju od jedne do pet godina.

Na kraju, napominjemo da će poslove vođenja jedinstvenog informacionog sistema lokalnih poreskih administracija preuzeti Poreska uprava najkasnije do 1. januara 2022.

Footnotes

  1. Zakon o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji („Službeni glasnik Republike Srbije“ br. 144/2020 – stupa na snagu 5.12.2020.)